Belletje in de Raad
Democratie moet begrijpelijk zijn voor iedereen
Inwoners moeten kunnen begrijpen waar hun gemeenteraad over praat. Niet alleen mensen die dagelijks met politiek, bestuur of ambtelijke stukken werken, maar iedereen die wil weten wat er in zijn of haar gemeente wordt besproken en besloten.
Want als inwoners de politiek niet meer kunnen begrijpen, wordt het ook moeilijker om de politiek te controleren.
In raadsvergaderingen en gemeentelijke documenten wordt regelmatig taal gebruikt die voor mensen buiten het gemeentehuis lastig te volgen is. Afkortingen worden gebruikt zonder uitleg, bestuurlijke en juridische begrippen worden als bekend verondersteld en eenvoudige onderwerpen worden soms verpakt in lange, ingewikkelde zinnen.
Dat hoeft niet.
Deskundigheid betekent wat ons betreft niet dat je ingewikkeld moet praten. Juist wie een onderwerp goed begrijpt, moet in staat zijn om het helder uit te leggen.
Een belletje als vriendelijke waarschuwing
Daarom introduceert Dorp voor Dorp het Belletje in de raad.
Het Belletje staat symbool voor een eenvoudige afspraak: we spreken elkaar erop aan wanneer politieke of bestuurlijke taal onnodig ingewikkeld wordt.
Wordt er jargon gebruikt, blijft een afkorting onverklaard of is een verhaal voor inwoners nauwelijks meer te volgen? Dan mag de spreker een vriendelijk seintje krijgen:
Leg het nog een keer uit, maar dan zo dat inwoners thuis het ook kunnen begrijpen.
Het gaat daarbij niet om het vermijden van moeilijke onderwerpen of noodzakelijke vaktermen. Het gaat erom dat we de moeite nemen om uit te leggen wat we bedoelen.
Zo wordt begrijpelijke taal geen vrijblijvende ambitie, maar iets waar we elkaar in de gemeenteraad actief aan blijven herinneren.
Afkortingen? Eerst uitleggen
Gemeenten gebruiken ontzettend veel afkortingen. Voor raadsleden, ambtenaren en bestuurders zijn die vaak vanzelfsprekend. Voor inwoners zijn ze dat niet.
Daarom willen wij een eenvoudige afspraak:
Een afkorting wordt de eerste keer voluit uitgesproken en waar nodig kort uitgelegd.
Daarna kan de afkorting tijdens dezelfde bespreking gewoon worden gebruikt.
Een kleine moeite voor de spreker, maar een groot verschil voor iemand die thuis probeert te volgen waar een debat over gaat.
Een gemeentelijke begrippen- en afkortingenlijst
Begrijpelijke politiek stopt niet bij de raadszaal.
Op de gemeentelijke website willen wij daarom één duidelijke en makkelijk doorzoekbare begrippen- en afkortingenlijst.
Daarin kunnen inwoners snel opzoeken wat veelgebruikte bestuurlijke termen, vakbegrippen en afkortingen betekenen.
Geen uitleg waarvoor je eerst bestuurskunde moet hebben gestudeerd, maar gewone taal.
Zo'n begrippenlijst moet bovendien rechtstreeks bereikbaar zijn vanuit digitale raadsstukken en andere plekken waar veel bestuurlijke termen worden gebruikt.
Ook na de vergadering begrijpelijk
Niet iedere inwoner heeft de tijd of mogelijkheid om een volledige raadsvergadering te volgen. Toch moet iedereen eenvoudig kunnen terugvinden wat er in de gemeenteraad is besproken en besloten.
Daarom willen wij dat na raadsvergaderingen op de website van de gemeente een korte en begrijpelijke samenvatting wordt gepubliceerd. Geen lange bestuurlijke teksten, maar in gewone taal:
Wat is er besproken? Wat is er besloten? Wat betekent dat voor inwoners? En wat gebeurt er nu verder?
Wie meer wil weten, moet vanuit die samenvatting eenvoudig kunnen doorklikken naar de volledige stukken, besluiten en vergadering.
Zo maken we de gemeenteraad niet alleen begrijpelijker voor de mensen die in de raadszaal zitten, maar ook voor iedereen die thuis wil weten wat er namens hen wordt besloten.
Begrijpelijke taal versterkt de democratie
Politiek heeft een eigen taal ontwikkeld. Dat is soms noodzakelijk: juridische, financiële en technische begrippen kun je niet allemaal vervangen.
Maar dat is iets anders dan accepteren dat inwoners het debat daardoor niet meer kunnen volgen.
Een gemeenteraad vertegenwoordigt inwoners. Dan moet een inwoner die een vergadering bezoekt, terugkijkt of een raadsstuk leest ook een redelijke kans hebben om te begrijpen waar zijn of haar vertegenwoordigers het over hebben.
Begrijpelijke taal is daarom geen detail. Het is een voorwaarde voor een open en toegankelijke democratie.
Dorp voor Dorp wil daarom:
- het ‘Belletje in de raad’ gebruiken als symbool voor begrijpelijke politiek: een vriendelijk signaal wanneer taal onnodig ingewikkeld wordt;
- afkortingen bij het eerste gebruik voluit noemen en waar nodig kort uitleggen;
- een duidelijke en doorzoekbare gemeentelijke begrippen- en afkortingenlijst beschikbaar maken;
- na raadsvergaderingen een korte en begrijpelijke samenvatting publiceren van wat is besproken en besloten en wat dit voor inwoners betekent;
- begrijpelijke taal als uitgangspunt gebruiken in de communicatie tussen gemeente en inwoners.