Meer democratische regie over onze natuur
Natuur beschermen én inwoners zeggenschap geven over hun eigen leefomgeving
Onze natuur is waardevol en verdient bescherming. Maar natuurbeleid gaat niet alleen over bomen, water en dieren. Besluiten over natuur hebben ook direct invloed op de mensen die er wonen, werken, boeren, recreëren en ondernemen.
Op dit moment zijn bij natuur en natuurbeheer veel verschillende organisaties, overheden en beschermingsregimes betrokken. Denk aan Natura 2000, het Natuurnetwerk Nederland (NNN), Natuurmonumenten, het Goois Natuurreservaat, Staatsbosbeheer, de provincie en waterschappen.
Iedere organisatie heeft daarin zijn eigen taken en verantwoordelijkheden.
Dorp voor Dorp wil daar iets belangrijks tegenover zetten:
de inwoners die midden in die natuur wonen, moeten via de lokale democratie meer invloed krijgen op wat er met hun omgeving gebeurt.
Wie bepaalt wat er met onze omgeving gebeurt?
Wanneer er veel verschillende organisaties betrokken zijn bij één gebied, kan het voor inwoners moeilijk zijn om te begrijpen wie uiteindelijk waarover beslist.
Waar moet je zijn als je het niet eens bent met een besluit?
Wie kun je erop aanspreken?
En hoeveel invloed heeft de gemeenteraad eigenlijk nog op beslissingen over het grondgebied van de eigen gemeente?
Dorp voor Dorp vindt dat de democratische controle duidelijker en sterker mag worden.
Wie ergens woont, moet ook invloed hebben op wat er met zijn leefomgeving gebeurt. Besluiten over onze natuur horen daarom niet alleen bij organisaties en instanties te liggen, maar zoveel mogelijk bij de inwoners zelf.
De gemeente staat het dichtst bij haar inwoners
De gemeenteraad wordt rechtstreeks gekozen door de inwoners.
Daarmee hebben inwoners iedere verkiezing de mogelijkheid om hun lokale vertegenwoordigers ter verantwoording te roepen en een andere koers te kiezen.
Juist daarom wil Dorp voor Dorp onderzoeken of de gemeente een grotere regierol in het lokale natuurbeleid kan krijgen.
Niet door alle natuurorganisaties af te schaffen of hun deskundigheid terzijde te schuiven.
Wel door ervoor te zorgen dat belangrijke keuzes over onze eigen leefomgeving zoveel mogelijk onderdeel worden van een democratisch proces.
Deskundigheid is belangrijk. Democratische zeggenschap ook.
Bescherming blijft bescherming
Meer lokale zeggenschap betekent niet dat bestaande wetten en beschermingsregels zomaar aan de kant kunnen worden geschoven.
Natura 2000 en het Natuurnetwerk Nederland kennen wettelijke en bestuurlijke kaders. Ook provincies, waterschappen en terreinbeherende organisaties hebben hun eigen verantwoordelijkheden.
Dorp voor Dorp wil daarom nadrukkelijk binnen de wettelijke kaders kijken welke ruimte er bestaat om de democratisch gekozen gemeente meer regie te geven.
Waar die ruimte bestaat, willen wij haar gebruiken.
Waar die ruimte nu onvoldoende bestaat, willen wij onderzoeken hoe de positie van de lokale democratie kan worden versterkt.
Natuurorganisaties mét de samenleving, niet erboven
Organisaties als Natuurmonumenten, Staatsbosbeheer en het Goois Natuurreservaat beschikken over kennis en ervaring die belangrijk zijn voor goed natuurbeheer.
Die kennis willen we benutten.
Maar Dorp voor Dorp vindt dat deskundigheid niet automatisch betekent dat maatschappelijke en politieke keuzes uitsluitend door organisaties of deskundigen moeten worden gemaakt.
Er kunnen verschillende belangen spelen: natuur, landbouw, recreatie, bereikbaarheid, wonen, waterbeheer en leefbaarheid.
Het afwegen van zulke belangen is bij uitstek ook een democratische taak.
Daarom willen wij dat natuurorganisaties, waar dat wettelijk mogelijk is, meer binnen de democratisch vastgestelde lokale kaders werken.
Natuurorganisaties leveren kennis en voeren uit. De democratie bepaalt zoveel mogelijk de richting.
Inwoners eerder aan tafel
Meer democratische regie betekent voor ons ook dat inwoners niet pas worden geïnformeerd wanneer plannen al grotendeels vaststaan.
Mensen die naast een natuurgebied wonen, er boeren, wandelen, fietsen of ondernemen kennen hun omgeving vaak al tientallen jaren.
Die lokale kennis verdient een plek naast professionele natuurkennis.
Daarom willen wij inwoners eerder betrekken bij belangrijke keuzes over natuur en landschap.
Niet alleen via een informatieavond waarop een plan wordt uitgelegd, maar waar mogelijk al bij de vraag wat er met een gebied moet gebeuren.
Meer invloed kan zorgen voor meer draagvlak
Natuurbeleid werkt uiteindelijk alleen wanneer mensen begrijpen waarom keuzes worden gemaakt en het gevoel hebben dat hun belangen serieus zijn meegewogen.
Dat betekent niet dat iedereen uiteindelijk zijn zin krijgt.
Het betekent wel dat besluiten uitlegbaar moeten zijn en dat inwoners daadwerkelijk invloed moeten kunnen uitoefenen voordat een besluit wordt genomen.
Dorp voor Dorp verwacht dat natuurbeleid daardoor op meer draagvlak kan rekenen.
Mensen beschermen eerder mee wat zij ook als iets van henzelf ervaren.
Daarom wil Dorp voor Dorp:
- onderzoeken hoe de gemeente een grotere regierol kan krijgen bij natuurbeleid en natuurbeheer;
- de democratische controle op belangrijke keuzes over onze natuur en leefomgeving versterken;
- bestaande wettelijke beschermingsregimes respecteren;
- binnen die wettelijke kaders zoveel mogelijk lokale zeggenschap benutten;
- natuurorganisaties laten werken binnen democratisch vastgestelde kaders waar dat mogelijk is;
- kennis van natuurorganisaties blijven benutten bij het maken en uitvoeren van beleid;
- inwoners eerder betrekken bij plannen die hun directe leefomgeving raken;
- lokale kennis van bewoners, boeren, ondernemers en andere gebruikers serieus meenemen;
- duidelijker maken welke organisatie verantwoordelijk is voor welke besluiten;
- natuurbeleid niet alleen beoordelen op ecologische doelen, maar besluiten democratisch afwegen binnen de ruimte die de wet daarvoor biedt.
De natuur is van ons allemaal
Natuur beschermen en democratie versterken hoeven geen tegenpolen te zijn.
Dorp voor Dorp wil deskundigen laten doen waar zij goed in zijn, maar tegelijkertijd zorgen dat inwoners via hun gekozen vertegenwoordigers meer invloed krijgen op belangrijke keuzes over hun eigen omgeving.
Bescherm de natuur. Benut deskundigheid. Maar houd de uiteindelijke koers waar mogelijk onder democratische controle.