18 november herindelingsverkiezingen gemeente Hilversum - Wijdemeren
Dit moet je weten over de herindelingsverkiezingen
Geen gewone gemeenteraadsverkiezingen, maar de verkiezing van de eerste gemeenteraad van het nieuwe Hilversum
Wie in maart naar de stembus wilde voor de gemeenteraadsverkiezingen, merkte iets bijzonders: in Hilversum en Wijdemeren werd niet gestemd.
Dat gebeurt alsnog op woensdag 18 november 2026.
En het is geen gewone gemeenteraadsverkiezing. Hilversum en Wijdemeren worden per 1 januari 2027 één gemeente. Daarom kiezen inwoners van beide gemeenten op 18 november samen de gemeenteraad die de nieuwe gemeente gaat besturen. De gemeente blijft Hilversum heten.
Dat maakt deze verkiezing bijzonder.
Want de fusie zelf is inmiddels besloten. Op 18 november gaat het dus niet meer over de vraag óf Hilversum en Wijdemeren samengaan.
Het gaat over de vraag:
Hoe moet die nieuwe gemeente eruit gaan zien en wie mag daarover de komende jaren beslissen?
Waarom stemmen we eigenlijk in november?
In vrijwel heel Nederland vonden op 18 maart 2026 gemeenteraadsverkiezingen plaats.
Hilversum en Wijdemeren waren daarop een uitzondering.
Wanneer gemeenten worden samengevoegd, gelden namelijk bijzondere regels. Er worden dan zogenoemde herindelingsverkiezingen gehouden. Die vinden plaats vóór het moment waarop de gemeentelijke herindeling ingaat. De Kiesraad bevestigt dat de herindelingsverkiezing voor Hilversum en Wijdemeren op 18 november 2026 plaatsvindt.
De bestaande gemeenteraden van Hilversum en Wijdemeren blijven daardoor langer zitten. Hun zittingsduur loopt door tot 1 januari 2027.
Vanaf dat moment is er nog maar:
één gemeente, één gemeenteraad en één college van burgemeester en wethouders.
De fusie is besloten. De toekomst van de nieuwe gemeente niet.
Dat onderscheid is belangrijk.
De verkiezingen van 18 november zijn geen referendum over de fusie.
De samenvoeging van Hilversum en Wijdemeren is inmiddels definitief. Wijdemeren wordt bij Hilversum gevoegd via wat juridisch een lichte samenvoeging wordt genoemd. Hilversum blijft als gemeente bestaan en de gemeente Wijdemeren houdt op te bestaan. Ook de naam Hilversum blijft behouden.
Maar daarmee is natuurlijk nog lang niet bepaald hoe die grotere gemeente straks wordt bestuurd.
De nieuwe gemeenteraad krijgt te maken met keuzes over onder andere:
woningbouw, verkeer en bereikbaarheid, natuur, zorg, voorzieningen, lokale belastingen en de inrichting van de nieuwe grotere gemeente.
En juist daarom doet 18 november ertoe.
Van stad én dorpen naar één gemeenteraad
De nieuwe gemeente bestaat straks niet alleen uit Hilversum.
Ook Ankeveen, Breukeleveen, 's-Graveland, Kortenhoef, Loosdrecht en Nederhorst den Berg maken vanaf 1 januari 2027 deel uit van de gemeente Hilversum.
Daarmee ontstaat een gemeente met ongeveer 120.000 inwoners en bijna 20.000 bedrijven.
Dat levert een interessante bestuurlijke uitdaging op.
Een stedelijke wijk in Hilversum heeft immers niet automatisch dezelfde behoeften als Kortenhoef, Loosdrecht of Nederhorst den Berg. Vraagstukken rond bereikbaarheid, woningbouw, natuur, toerisme, voorzieningen en leefbaarheid kunnen per gebied sterk verschillen.
Dat werd ook tijdens de voorbereiding van de herindeling onderkend. In de plannen voor de nieuwe gemeente wordt expliciet gesproken over passend dorpen- en buurtenbeleid, met ruimte voor maatwerk en aandacht voor de eigenheid van dorpen, wijken en buurten.
De gemeenteraad die wij op 18 november kiezen, krijgt dus niet alleen de opdracht een grotere gemeente te besturen.
Hij zal ook moeten bepalen hoe lokaal die grotere gemeente blijft.
Wat kies je op 18 november?
Je stemt op een kandidaat van een politieke partij.
Met je stem bepaal je mee hoeveel zetels de verschillende partijen in de nieuwe gemeenteraad krijgen. Hoe meer stemmen een partij krijgt, hoe groter in beginsel haar vertegenwoordiging in de raad.
Na de verkiezingen begint vervolgens de politieke vorming van het nieuwe gemeentebestuur. Partijen moeten onderzoeken met wie zij kunnen samenwerken, afspraken maken over het beleid en uiteindelijk wordt een college gevormd.
Je stemt dus niet rechtstreeks op een burgemeester of wethouder.
Je kiest de volksvertegenwoordigers die namens inwoners de belangrijkste gemeentelijke besluiten nemen, het college controleren en de politieke koers van de nieuwe gemeente bepalen.
Wie mag stemmen?
Voor herindelingsverkiezingen gelden grotendeels dezelfde regels als voor gewone gemeenteraadsverkiezingen.
Volgens de Kiesraad moet je onder andere:
- 18 jaar of ouder zijn;
- op de relevante peildatum officieel wonen in een van de gemeenten die bij de herindeling betrokken zijn;
- niet zijn uitgesloten van het kiesrecht.
Ook inwoners zonder Nederlandse nationaliteit kunnen onder bepaalde voorwaarden kiesgerechtigd zijn bij gemeenteraadsverkiezingen.
Bijzonder aan deze herindelingsverkiezing is bovendien dat kiesgerechtigden uit de betrokken gemeenten kunnen stemmen binnen het gebied van de gemeenten die samen hun nieuwe woongemeente gaan vormen.
Je hoeft dus niet in Hilversum te wonen om mee te beslissen
Dat klinkt misschien vanzelfsprekend, maar juist bij deze verkiezing is het belangrijk.
Woon je nu in Wijdemeren, dan kies je op 18 november óók de gemeenteraad van de toekomstige gemeente Hilversum.
De stemmen van inwoners van de huidige gemeenten Hilversum en Wijdemeren komen daarmee voor het eerst samen in één gemeenteraadsverkiezing.
Vanaf 1 januari vertegenwoordigt die ene raad vervolgens alle inwoners van de nieuwe gemeente.
Wanneer worden de kandidaten bekend?
De officiële dag van kandidaatstelling is 5 oktober 2026. Politieke partijen leveren dan hun kandidatenlijsten in bij het centraal stembureau.
Daarna worden de kandidatenlijsten gecontroleerd en definitief vastgesteld.
Dat betekent ook dat lijsten en kandidaten die je nu al tijdens de campagne tegenkomt nog niet automatisch hetzelfde zijn als de uiteindelijk officieel vastgestelde kandidatenlijst.
Zodra de definitieve kandidatenlijsten bekend zijn, werken wij dit artikel bij.
➡️ Maak kennis met onze kandidaten
Stemlocaties: waar kun je op 18 november stemmen?
De definitieve stemlocaties voor 18 november zijn op dit moment nog niet door de gemeente gepubliceerd.
Daarom zetten wij hier bewust nog geen lijst neer die later onjuist of onvolledig kan blijken.
Voor de verkiezingen maakt de gemeente bekend:
waar de stembureaus zijn, welke locaties toegankelijk zijn en op welke tijden zij geopend zijn.
De gemeente Hilversum is verantwoordelijk voor de organisatie van deze herindelingsverkiezing, omdat Hilversum van de betrokken gemeenten het grootste inwonertal heeft.
➡️ Zodra de officiële stemlocaties bekend zijn, plaatsen wij hier het volledige overzicht voor Hilversum én de dorpen van Wijdemeren.
Voor de meest actuele officiële verkiezingsinformatie kun je ook terecht op de verkiezingspagina van gemeente Hilversum.
Wat heb je nodig om te stemmen?
Voor het stemmen heb je normaal gesproken je stempas en een geldig identiteitsbewijs nodig. Voor deze verkiezing zal de gemeente vooraf de definitieve praktische instructies aan kiesgerechtigden verstrekken.
Controleer daarom na ontvangst altijd goed de informatie op je stempas.
Kun je zelf niet stemmen, ben je je stempas kwijt of wil je iemand machtigen? Ook daarvoor gelden wettelijke procedures en termijnen.
Wij vullen dit onderdeel aan zodra de gemeente de definitieve praktische informatie voor 18 november heeft gepubliceerd.
Hoe weet je waarop je wilt stemmen?
En dan misschien wel de moeilijkste vraag:
Op wie?
In de maanden voor de verkiezingen worden verkiezingsprogramma's gepubliceerd, kandidaten voorgesteld, debatten georganiseerd en standpunten met elkaar vergeleken.
Een stemhulp kan daarbij helpen.
MijnStem maakt stemhulpen voor lokale en regionale verkiezingen waarbij kiezers hun eigen standpunten kunnen vergelijken met die van politieke partijen. Daarbij kunnen ook toelichtingen van partijen en verwijzingen naar verkiezingsprogramma's worden opgenomen.
Maar een stemhulp blijft een hulpmiddel.
Kijk daarom ook naar:
wat een partij concreet wil veranderen, hoe zij dat wil uitvoeren, wie er op de kandidatenlijst staan en welke keuzes een partij maakt wanneer belangen botsen.
Er gebeurt vóór 18 november veel meer dan alleen campagne voeren
De verkiezingen beginnen eigenlijk al ruim vóór de verkiezingsdag.
In de komende maanden worden bijeenkomsten, debatten, presentaties en andere activiteiten georganiseerd waarbij inwoners kennis kunnen maken met partijen, kandidaten en onderwerpen die bij deze verkiezingen spelen.
Ook jongeren krijgen daarbij bijzondere aandacht.
ProDemos biedt bijvoorbeeld speciaal voor deze herindelingsverkiezing gratis verkiezingsgastlessen voor scholen in Hilversum en Wijdemeren aan. Die vinden plaats van 26 oktober tot en met 18 november en zijn bedoeld voor onder meer vmbo, havo/vwo, mbo en vso. Leerlingen onderzoeken daarin onder andere wat een gemeenteraad doet en welke lokale onderwerpen zij zelf belangrijk vinden.
Ook organisaties zoals De Kiesmannen organiseren rond verkiezingen interactieve verkiezingsprogramma's, met uitleg, journalistieke duiding, humor en debat voor met name jonge kiezers.
Debatten, bijeenkomsten en verkiezingsactiviteiten
De komende maanden zal de verkiezingsagenda steeds voller worden.
Denk aan:
verkiezingsdebatten, informatiebijeenkomsten, bewonersavonden, partijbijeenkomsten, activiteiten voor jongeren, presentaties van kandidaten en andere openbare politieke evenementen.
Omdat data en locaties gedurende de campagne worden toegevoegd of gewijzigd, gaan we die niet allemaal statisch in dit artikel opnemen.
Bekijk onze agenda
In onze agenda verzamelen we relevante openbare bijeenkomsten en verkiezingsactiviteiten in Hilversum en Wijdemeren richting 18 november.
➡️ Bekijk de verkiezingsagenda
Een verkiezing die maar één keer plaatsvindt
Deze verkiezing is ook historisch bijzonder.
De raad die op 18 november wordt gekozen, is de raad die de bestuurlijke overgang naar de nieuwe gemeente moet maken.
En de zittingsperiode wijkt af van een normale gemeenteraadstermijn.
De eerstvolgende reguliere gemeenteraadsverkiezingen zijn namelijk in maart 2030. Daardoor heeft de nieuwe raad een zittingsduur van ongeveer drie jaar en drie maanden.
De eerste jaren van de nieuwe gemeente worden dus bepaald door de mensen die we op 18 november kiezen.
Wat gebeurt er tussen 18 november en 1 januari?
Na het sluiten van de stembureaus worden de stemmen geteld en wordt de verkiezingsuitslag vastgesteld.
Daarna begint vrijwel direct een volgende fase.
Partijen zullen met elkaar spreken over samenwerking en over de bestuurlijke koers van de nieuwe gemeente.
Tegelijkertijd zitten Hilversum en Wijdemeren bestuurlijk nog even in een bijzondere tussenperiode.
De bestaande raden blijven tot het einde van het jaar functioneren. In Wijdemeren is de laatste reguliere raadsvergadering inmiddels naar 11 november 2026 verplaatst, dus vóór de verkiezingen. Die vergadering valt samen met een geplande vergadering van de Hilversumse gemeenteraad.
Op 1 januari 2027 gaat de nieuwe gemeentelijke indeling vervolgens officieel in.
Waarom deze verkiezing méér bepaalt dan alleen de zetelverdeling
Een gemeentelijke herindeling is op papier uiteindelijk een bestuurlijke verandering.
Voor inwoners gaat het over veel meer.
Wie beslist straks over jouw dorp of wijk?
Hoeveel ruimte krijgen lokale verschillen?
Waar worden voorzieningen gevestigd?
Hoe wordt omgegaan met woningbouw en bereikbaarheid?
Wat gebeurt er met natuur en recreatie?
Hoe worden gemeentelijke middelen verdeeld?
En misschien nog fundamenteler:
hoe dichtbij blijft het gemeentebestuur wanneer de gemeente groter wordt?
De herindeling bepaalt de nieuwe gemeentegrens.
De verkiezingen bepalen vervolgens wie daarbinnen de politieke keuzes gaat maken.
18 november gaat dus over ná de fusie
De discussie over de samenvoeging van Hilversum en Wijdemeren heeft lang geduurd en inwoners hebben daar heel verschillend over gedacht.
Maar op 18 november ligt een andere vraag voor.
Niet: “Had deze fusie er moeten komen?”
Maar: “Nu de nieuwe gemeente er komt, hoe willen we dat zij wordt bestuurd?”
Dat is een wezenlijk verschil.
En precies daarom is deze verkiezing misschien wel belangrijker dan een gewone gemeenteraadsverkiezing.
De eerste gemeenteraad krijgt de kans om gewoonten, verhoudingen en bestuurlijke keuzes te bepalen die nog jarenlang kunnen doorwerken.
Wat vindt Dorp voor Dorp?
Voor Dorp voor Dorp is één vraag daarbij essentieel:
Hoe zorgen we ervoor dat een grotere gemeente niet automatisch een grotere afstand tot inwoners betekent?
Wij willen dat buurten, wijken en dorpen herkenbaar blijven en daadwerkelijk invloed houden op besluiten die hun eigen omgeving raken.
De nieuwe gemeente moet wat ons betreft niet alleen groter worden.
Zij moet democratischer, transparanter en toegankelijker worden.
Op deze website kun je onze voorstellen en standpunten uitgebreid bekijken.
➡️ Bekijk waar Dorp voor Dorp voor staat
Alles voor 18 november op één plek
Dit artikel blijven we tot de verkiezingen actualiseren.
Zodra officiële informatie beschikbaar komt, voegen we onder andere toe:
✓ definitieve kandidatenlijsten ✓ stemlocaties in Hilversum en Wijdemeren
✓ openingstijden van de stembureaus
✓ informatie over stempassen en volmachten
✓ beschikbare stemhulpen
✓ verkiezingskrant en andere officiële kiezersinformatie
✓ belangrijke debatten en verkiezingsbijeenkomsten
✓ praktische informatie voor de verkiezingsdag
✓ informatie over de uitslagenavond
Voor bijeenkomsten hoef je ondertussen niet te wachten op een update van dit artikel.
➡️ Bekijk onze actuele agenda richting 18 november
Zet hem in je agenda: woensdag 18 november 2026
Op die dag kiezen inwoners van Hilversum en Wijdemeren samen de gemeenteraad die vanaf 2027 de nieuwe gemeente vertegenwoordigt.
De fusie is besloten.
Wie daarna de koers bepaalt, beslissen de inwoners.